8341199478_1460fb2552_z

Spanning en verlichting

Waar heb je last van? Waar verlang je naar? Dit zijn twee belangrijke vragen. Als je nergens last van hebt en je verlangt niets, dan is er een heerlijk welzijn. Dan is er balans, dan is er rust. In het lichaam vertaalt deze rust zich als ontspanning. Je hoeft even helemaal niets. Aaah. Helaas kennen de meeste mensen maar weinig van deze momenten waarin alles even opgelost lijkt. Geen belangrijke zaken die nog gedaan moeten worden, geen zaken die je achterna zitten. Geen zaken die je lijken te irriteren. Gewoon ‘zijn’.

Ontspanning is belangrijk. Spanning in het lichaam wordt niet als fijn ervaren. Het is iets waar we heel graag vanaf willen. En een te lange periode van spanning en stress leidt tot ziektes. Ontspanning is al vanaf de geboorte dé drijfveer van een mens. Een baby heeft behoeftes en als daar niet aan voldaan wordt bouwt het spanning op. Om dat weer kwijt te raken gaat het huilen of wordt het boos tot er weer ontspanning is. Ons hele wezen is dus gecentreerd rondom het ervaren van deze ontspanning. Soms kan spanning wel even fijn voelen, maar meestal niet.

We leven in een wereld waarin we veel druk ervaren. Er is veel vrije tijd, maar we zijn gespannen. Niet zo gek dus dat zowat onze hele vrije tijdsbesteding en tegenwoordig ook heel wat geld op gaat aan het zoeken naar ontspanning. Of dat nu yoga, sauna, meditatie, wandelen, sporten, tv-kijken, seks, drugs, internet of wat voor afleiding dan ook maar is. Het vervelende is dat de ontspanning altijd maar tijdelijk of niet genoeg is en er altijd naar meer wordt verlangd. Hoe meer gespannen hoe eerder verslaafd aan (een bepaalde) afleiding.

 

Precies andersom

Hoe helpt verlichting hierbij? Eigenlijk zorgt verlichting ervoor dat spanning zich nauwelijks nog opbouwt. En als er al spanning is, dan wordt het ontladen op een natuurlijke manier, als een baby. Het is eigenlijk precies andersom als hoe de meeste mensen zich dit inbeelden. Het is niet zo dat alles als vredig wordt ervaren zodat er geen spanning opgebouwd wordt. Het is een vrij stromen van het persoonlijke mechanisme dat zich op elk moment aandient. Er is geen verzet tegen gedachten, gevoelens of handelingen. De persoon mag zijn wie hij is, oordeelloos. Niets van of in de persoon is ongewenst. En dat is totaal anders dan hoe de meeste mensen leven.

Spanning ontstaat in het lichaam als er een blokkade is. Er is een blokkade als er een verschil is tussen ‘wat je wilt’ en ‘hoe het hoort’. In de kinderjaren leren veel ouders hun kinderen af om hun behoeften te bevredigen. Ze hebben niet zoveel te willen en moeten zich aanpassen. In veel gevallen leiden overtredingen tot straf of anders wordt goed gedrag beloond. Hoe dan ook bouwen kinderen spanning op die ze graag ontladen door boos of verdrietig te worden. Maar deze uitingen worden meestal niet met gejuich begroet dus ook dat leer je af. Kinderen gaan over het algemeen nog niet echt gebukt onder deze spanning, maar het zaadje voor de problemen later is gepland.

Spanning wordt vaak gezien als resultaat van je eigen acties, gevoelens, gedachten of andermans acties. Jij voelt je rot door deze gebeurtenissen. En dat is fout, want je wilt geen spanning! Maar de enige die fout zit is de overtuiging van ‘hoe het hoort’. Dat het anders zou moeten zijn, dat hij of zij dat niet had mogen doen of dat jij dit niet mag denken, doen of voelen. Dat zorgt voor de spanning. En een probleem is ook dat er angst voor afwijzing door anderen is. Dat komt omdat je jezelf veroordeelt om wie je bent geworden en bevestiging uit de buitenwereld (familie, vrienden, collega’s, kinderen) nodig hebt dat je goed genoeg bent. Dus ‘wat jij wilt’ is ondergeschikt aan ‘hoe het hoort’.

 

Wankel evenwicht

De verkramping in de volwassen mens heeft alles te maken met de opvoeding. Als volwassene heb je geleerd hoe het moet, maar de wens om vrij te leven is er nog altijd. Dat je vrij bent om te ZIJN. Nu heb je veel geleerd aan ‘hoe het hoort’ en ‘wie je zou moeten zijn’ én hoe je afwijzing kunt voorkomen. Je gaat ervan uit dat als je leeft volgens die regels, dat het dan wel goed gaat komen. Sterker nog, vaak wordt je boos als die regels door anderen worden bedreigd. Zeker in relaties wordt natuurlijk aan jouw manier van leven getornd. Met ruzies tot gevolg. Maar in veel gevallen gaan ervaring en de eigen leefregels prima samen. Zolang die samen op een lijn zitten leeft het licht.

Maar het is altijd een wankel evenwicht. Je onbewuste interne leefregels en wat jij je in het dagelijkse leven meemaakt, gaan lang niet altijd samen. Soms ontstaan er zelfs grote verschillen tussen ‘hoe het zou moeten zijn’ en ‘hoe het is’. Je bent niet zo succesvol, je bent niet netjes, je voelt je onzeker in sociaal gezelschap, je bent werkeloos. Of de hond van de buren maakt teveel lawaai en daarover maak je je boos, maar je durft er niets van te zeggen… Je hebt te weinig seks, de baas behandelt je slecht, je heb teveel werk op je bordje. Kortom: je voelt je vaak machteloos of niet goed genoeg. Je krijgt die ideale wereld gewoon niet voor elkaar.

Het leven wordt in die situaties als zwaar beleefd. En dat is vanwege de aanwezige spanning. De enige oplossing is ontspannende afleiding. Na even lekker hardlopen, een fijne vrijpartij, een bezoekje aan de sauna of een avondje series kijken, kun je er weer even tegenaan. Maar de oorzaak blijft en de volgende dag is het weer hetzelfde liedje, ook al zijn er natuurlijk fijne dagen waarop veel mee zit en de zon schijnt. Als er te weinig ontspanning is en te veel en te lang spanning brandt je op. Je kunt in depressief worden en je gezondheid gaat achteruit.

En je kunt niet alleen niet aan je eigen hoge eisen voldoen. Soms gaan je wensen of neigingen er totaal tegenin. Een eis die je aan jezelf stelt is bijvoorbeeld ‘ik ben trouw’, maar dan wordt je verliefd op die collega. Je blijkt een slaaf van je hormonen. En dan voel je je schuldig (conflict met jezelf) en je durft het niet te vertellen. Ben je dus ook nog oneerlijk. Of misschien wil je graag slank zijn, maar ’s avonds grijp je toch weer die zak chips uit de kast. Zowel het niet kunnen voldoen aan je eigen eisen en het zelfs er tegenin gaan, leidt tot zelfafwijzing én heel veel spanning. Je bent slecht, dom, lelijk, waardeloos, niet leuk, niet goed genoeg of raar… Je veroordeelt jezelf. Klinkt dat bekend?

 

Jouw gedrag is leidend

En dat komt allemaal omdat je denkt geleerd te hebben hoe de dingen zouden moeten zijn… Je raakt daardoor regelmatig in conflict met hoe de dingen echt ZIJN. ‘Hoe het hoort’ is voor iedereen leidend en een houvast. Maar hier is schokkend nieuws. Jouw aannames, al je interne leefregels van hoe het hoort zijn de bron van spanning en lijden. De persoon van ‘hoe het hoort te zijn’ is een illusie en een onhaalbaar doel. Het is precies andersom. ‘Hoe het hoort’ moet in lijn zijn met ‘jouw gedrag’. Want jouw gedrag, je doen en handelen, wat je voelt, DAT is wie jij bent. En dat is automatisch ook ‘hoe je hoort te zijn’. Jouw huidige ‘wie je bent’ is je beloofde land. Zelfs als het op dit moment niet zo ‘goed’ met je gaat.

Als dit diepgaand begrepen wordt, dan betekent dit niet dat er geen spanning meer zal zijn. Het betekent wel dat je gedrag voortaan leidend is en als er spanning is, dan is er een conflict met die ‘oude overtuiging’. Maar omdat nu de realiteit leidend is, sta je voor wat je doet of voelt. Die oude overtuiging zit er hoe dan ook naast. Dit ‘sterven van een overtuiging’ gaat uiteraard soms wel met een beetje pijn, want sommige ideeën die je hebt over ‘hoe te leven’ lijken behoorlijk ‘waar’. Maar omdat de praktijk toch al anders is, heb je niet zoveel te willen. Tenminste, als je niet wilt lijden. Zolang je gedrag in overeenstemming is met je overtuiging zal er overigens geen spanning zijn. Maar dit kan altijd zomaar veranderen. Zo komen ze aan het licht. En de soms heftige spanning erbij, die ervaar je tot ze oplost.

Jouw ‘wie je nu bent’ heeft het dus altijd bij het rechte eind. Dat heeft prachtige gevolgen. Omdat je staat voor je gedrag, jezelf nooit afwijst, kun je er altijd open en eerlijk over zijn. En omdat je open en eerlijk bent over ‘hoe je bent’ en ‘wat je doet’ heb je van de ‘buitenwereld’ niets te vrezen. Wat anderen van je gedrag denken kan jou niet meer raken, want er is geen verschil meer tussen ‘wie je bent’ en ‘wie je voorwendt te zijn’. Je voelt ook niet meer bedreigd, want je hebt niet langer  bevestiging nodig. Het is trouwens wel grappig dat je je sowieso alleen druk maakt om wat anderen denken als er een innerlijk conflict is tussen ‘wie je bent’ op dat moment en ‘wie je zou willen zijn’. Je hebt er nooit last van als je eigen ‘hoe het hoort’ en ‘gedrag’ op één lijn staan…
Maar goed, dat je gedrag leidend is, is eigenlijk een andere manier van zeggen dat je onvoorwaardelijk achter jezelf staat, dat je jezelf nooit zult veroordelen om wie je bent of wat je doet. Waarom zou je ook? Jou soms afwijkende gedrag (van ‘hoe het hoort’) kan niet voorkomen worden. ‘Hoe het hoort’ kan ophouden te bestaan. Je bent gewoon verschrikkelijk goed in zijn wie je bent. Die persoon zijn (ook in zijn donkerste momenten) is je enige behoefte en daardoor bouw je ook geen spanning op en hoef je ook niet meer voortdurend op zoek naar ontspanning. Je wilt niet meer ‘iemand anders’ zijn of ‘je beter voelen’. Toch blijft je leven heel dynamisch en zal je ervan maken wat je ervan kan maken.

De afwijzing die thuis je deel was en zich nu manifesteert als ‘je geweten’ hoef je niet met je mee te slepen. Dat er thuis niet onvoorwaardelijk van je werd gehouden, betekent niet dat je de rest van je leven in diezelfde voorwaardelijkheid moet blijven leven. JIJ kan jezelf, je eigen gedrag en gevoelens en spanningen zelf dragen en daar onvoorwaardelijk bij blijven! Je maakt misschien fouten, maar daar is zelfs niets fouts aan. Je kunt het namelijk niet helpen dat je bent zoals je (geworden) bent. En dat realiseren is praktisch hetzelfde als verlicht zijn, want dan ben je voortaan moeiteloos helemaal jezelf. Zonder afwijzing. Net als leven vanuit bewustzijn, de grenzeloze open ruimte die JIJ bent en die alles onvoorwaardelijk en liefdevol omarmt.

Foto: One Day Closer